شناخت انسان کامل در اسلام از دیدگاه شهید مطهری

در بررسی مفهوم انسان کامل در اسلام، به‌خصوص از دیدگاه شهید مطهری، می‌بینیم که این موضوع نه تنها از اهمیت بالایی برخوردار است، بلکه نقش مهمی در شکل‌گیری الگوی زندگی اسلامی دارد. شهید مطهری بر این باور است که انسان کامل، کسی است که به مرتبه‌ای رسیده است که در همه ابعاد انسانی، کامل و جامع باشد؛ یعنی هم از نظر علم، هم از نظر اخلاق، هم از نظر روحانی و هم از نظر عملی، به کمال مطلوب خود رسیده باشد.
در نگاه شهید مطهری، انسان کامل، نمونه‌ای است که از نظر اسلام، باید الگوی جامع و کامل برای دیگران باشد. این فرد، نه تنها در بعد فردی، بلکه در جامعۀ انسانی نیز نقش راهنمایی و هدایت را ایفا می‌کند. او نماد انسان واقعی است که به تمامی ارزش‌ها و فضیلت‌ها آراسته است و توانسته است مراتب کمال را طی کند. در این دیدگاه، انسان کامل، فردی است که به شناخت صحیح خداوند، قضاوت عادلانه، اخلاق نیکو و عمل صالح دست یافته است و از طرفی، توانسته است نفس خود را کنترل کند و با دیگران با مهربانی و عدالت رفتار نماید.
از دیدگاه شهید مطهری، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های انسان کامل، معرفت و شناخت عمیق و صحیح نسبت به خدا و راه‌های رسیدن به او است. بر اساس آموزه‌های اسلام، شناخت خدا، تنها با علم و فلسفه حاصل نمی‌شود، بلکه باید در عمل، اخلاق و رفتار فرد نیز متبلور گردد. یعنی، انسان کامل، کسی است که نه تنها علم و دانش درباره خدا دارد، بلکه در عمل، الگوی کامل عبودیت و بندگی است. این نوع شناخت، انسان را به سمت عشق و محبت بی‌پایان به خداوند سوق می‌دهد، و در نتیجه، او در مسیر کمال قدم برمی‌دارد.
شهید مطهری معتقد است که، در مسیر رسیدن به انسان کامل، اخلاق و فضیلت، نقش بسیار حیاتی دارند. اخلاق نیکو، از جمله تقوا، صداقت، عدالت، و تواضع، از ویژگی‌های انسان کامل است. او بر این باور است که، بدون اخلاق، علم و دانش، بی‌ثمر و بی‌ثمر است. بنابراین، انسان کامل کسی است که، در کنار علم، اخلاق نیکو را نیز دارا باشد و در زندگی، آن‌ها را به کار گیرد.
در کنار این، شهید مطهری بر اهمیت عمل و رفتار تأکید زیادی دارد. او معتقد است که، علم بی‌عمل، بی‌فایده است و تنها زمانی انسان به مقام انسان کامل می‌رسد که، علم خود را در عمل پیاده کند. عمل صالح، در واقع، تجلی علم و معرفت است و نشان می‌دهد که فرد، در مسیر کمال و نزدیک شدن به خدا حرکت می‌کند. از طرف دیگر، عمل صالح، انسان را به سمت عدالت، محبت، و خدمت به دیگران سوق می‌دهد که، این‌ها از جمله ویژگی‌های انسان کامل محسوب می‌شوند.
در اینجا، نقش اخلاق و عمل در کنار علم، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. شهید مطهری بر این باور است که، انسان کامل، باید در هر لحظه، مراقب نفس خود باشد و همواره در جستجوی کمال باشد. او باید در مسیر تهذیب نفس و تربیت اخلاقی قدم بردارد. در نتیجه، او در نهایت، به درجه‌ای می‌رسد که، می‌خواهد همیشه مطابق رضای خدا عمل کند، و این رضایت، پایه و اساس انسان کامل است.
یکی دیگر از نکات مهم در دیدگاه شهید مطهری، جایگاه محبت و عشق در سیر و سلوک انسانی است. او معتقد است که، عشق به خدا، پایه و اساس تمام فضیلت‌ها و کمالات است. انسان کامل، کسی است که، نه تنها علم و اخلاق دارد، بلکه عشق و محبت بی‌پایان نسبت به خداوند در دل او جاری است. این عشق، او را در مسیر بندگی و عبودیت، استوار می‌سازد و او را به سمت کمال نهایی هدایت می‌کند. در واقع، محبت، محرک اصلی برای رسیدن به انسان کامل است، که در آن، انسان از تعلقات دنیوی جدا شده و تنها به خدا و معرفت او می‌پردازد.
در مجموع، شهید مطهری بر این باور است که، شناخت انسان کامل در اسلام، یک فرآیند چند بعدی است که هم علم، هم اخلاق، هم عمل، و هم محبت در آن نقش دارند. انسان کامل، کسی است که، به شناخت صحیح خدا دست یافته، اخلاق نیکو را در خود پرورانده، در عمل صالح استوار است، و در دل، عشق و محبت بی‌پایان نسبت به خدا دارد. این انسان، نمونه‌ای است که دیگران باید در مسیر کمال، از او الگو بگیرند.
در نتیجه، می‌توان گفت که، دیدگاه شهید مطهری درباره انسان کامل، دیدگاهی جامع و کامل است که بر نقش و اهمیت تمامی ابعاد وجودی انسان تأکید دارد. او معتقد است که، انسان کامل، نه تنها فردی است که به علم و اخلاق دست یافته، بلکه کسی است که در عمل، نمونه‌ای بی‌نظیر و در محبت، بی‌نظیر است. این دیدگاه، راهنمایی ارزشمند برای تمامی انسان‌هایی است که در جستجوی کمال و سعادت حقیقی هستند و می‌خواهند مطابق آموزه‌های اسلام، زندگی کنند.
به طور خلاصه،

شناخت انسان کامل در اسلام از دیدگاه شهید مطهری

، فرآیندی است که در آن، فرد باید در تمامی ابعاد وجودی، به کمال برسد؛ یعنی با علم، اخلاق، عمل، و محبت، به مقام انسان کامل دست یابد. این مفهوم، نه تنها یک هدف بلندمدت بلکه یک مسیر دائم و پیوسته است که هر فرد باید در آن تلاش کند و راهنمای اصلی او، تعالیم و سیره پیامبر اکرم و اولیای الهی است.

شناخت انسان کامل در اسلام از دیدگاه شهید مطهری

شناختن انسان کامل یا انسان نمونه از دیدگاه اسلام ، از آن نظر برای ما مسلمین واجب است که‏ حکم مدل و الگو و حکم سرمشق را دارد ، یعنی اگر بخواهیم یک مسلمان کامل‏ باشیم چون اسلام می‏خواهد انسان کامل بسازد و تحت تربیت و تعلیم اسلامی به کمال انسانی خود برسیم ، باید بدانیم که انسان کامل چگونه است‏ ، چهره انسان کامل چهره روحی و معنوی‏اش را عرض می‏کنم چگونه چهره‏ای است‏ ، سیمای معنوی انسان کامل چگونه سیمائی است و مشخصات انسان کامل چگونه مشخصاتی است ، تا بتوانیم خود و جامعه خود را آن گونه بسازیم . اگر ما " انسان کامل " اسلام را نشناسیم ، قطعا نمی‏توانیم یک مسلمان تمام و یا کامل باشیم و به تعبیر دیگر، یک انسان ولو کامل نسبی از نظر اسلام باشیم.   16اسلاید پاورپوینت         ...

دریافت فایل